Jämtland wordt wel één van de laatste wildernissen van Europa genoemd. Eindeloze bossen, ruige landschappen, adembenemende natuur met kristalheldere meren en rivieren, besneeuwde bergen en vooral heel veel ruimte en rust. En natuurlijk wilde dieren. Van die echte, die we hier in Nederland niet hebben, zoals beren, wolven en elanden. Kans genoeg om thuis te komen met sterke verhalen als je gaat wild spotten in Jämtland. Wat heb jij al gezien?

Eland

Je hoeft niet heel erg je best te doen om een eland te zien te krijgen. Vaak zie je er al een of twee gewoon vanuit je autoraam. Per jaar krijgen honderden mensen zo zelfs van heel dichtbij een eland te zien: op de motorkap. Dat is niet de plek waar je deze 700 kilo zware koning van het woud wilt hebben, dus rij voorzichtig.

Een volwassen eland ziet er van een afstandje indrukwekkend uit. Het is een fascinerend gezicht om de twee meter hoge majesteiten door het bos te zien banjeren, op zoek naar verse blaadjes. Het is dus zeker de moeite waard om de auto te laten staan en met je verrekijker in de aanslag een stevige boswandeling te maken.

Zelf vind ik trouwens deze majesteit van dichtbij helemaal niet zo’n eerbiedwaardige verschijning. Door zijn grote neus en lange poten ziet een eland er best lachwekkend uit. “Een Pipo-koe,” was dan ook het genadeloze oordeel van een van onze kleindochters

Beer

Nergens ter wereld leven zoveel bruine beren als in Jämtland. Gevaarlijk? Dat valt wel mee. Beren zijn heel erg schuw. De kans dat je dit indrukwekkende roofdier in het wild te zien krijgt is niet erg groot, tenzij je met een ervaren gids op berensafari gaat. Zelfs veel mensen die in Jämtland geboren en getogen zijn, hebben nog nooit een wilde beer gezien. Misschien is dat wel de reden dat de live webcam op een beer in winterslaap op dit moment zo enorm populair is bij de Zweden.

Beren vallen normaal gesproken geen mensen aan. Bruintje gaat liever een blokje om. Zeker als hij jou daar in dat bos luidkeels hoort zingen: “Ik ben niet bang voor de wilde dieren, ik ben niet bang, ik ben niet bang!” Maar stel dat je nu toch onverwacht een beer op je pad ziet, wat doe je dan? Blijf uit de buurt, zing uit volle borst verder en loop heel langzaam weg van de beer. En pas op dat je ondertussen niet onder een auto komt.

Lynx

Een ander prachtbeest dat het liefst met een boog om jou heenloopt is de lynx. Deze roofkat, zo groot als een herdershond, ziet er met de zwarte pluimpjes op zijn oren fascinerend uit. Hij is een uitstekende jager die graag rendieren lust. De rendierhouders in Jämtland kiezen voor de lynx dan ook graag heel andere woorden dan ‘fascinerend’.

Door zijn wat mystieke uiterlijk zou je bij het zien van een lynx spontaan gaan geloven in die andere Zweedse mythologische wezentjes als trollen en kabouters. Helaas is de kans dat je een lynx te zien krijgt maar weinig groter dan de kans dat je een trol tegenkomt.

Veelvraat

Complimenteuze naam hè, veelvraat? En dat alleen maar omdat hij gewoon alles eet wat hem voor de bek komt. Het liefst kadavers die door andere roofdieren zijn achterlaten, want hij is zelf een slechte jager. Heeft hij eenmaal zo’n maaltje gevonden, dan houdt hij het voor zichzelf door het te besproeien met vocht uit zijn stinkklier en het te begraven. Niemand die zich daar aan waagt, zijn kliekjes blijven veilig bewaard tot de volgende maaltijd.

De veelvraat is een marterachtige, maar hij lijkt meer op een gespierde kleine beer. Vorig jaar heb ik er een gezien, dood langs de kant van de weg. De kans dat je hem levend spot, is jammer genoeg niet groot.

Poolvos

De poolvos is in Zweden een acuut bedreigde diersoort. Er leven nog maar ongeveer 140 van deze dieren in het noorden van Zweden. Dat is niet veel. Als je dan bedenkt hoe groot het noorden van Zweden is, begrijp je dat ik heel blij verrast was toen we er eentje de weg zagen oversteken. Hij had zijn bruine zomerjas aan, die plechtige witte is voor de winter.

Wolf

Je leert het op de kleuterschool al: die wolf is niet te vertrouwen, levensgevaarlijk. In allerlei mythen en legenden speelt hij een prominente rol. In oude tijden waren mensen zo bang voor de wolf, de handlanger van de duivel, dat ze het beest niet eens bij de naam durfden noemen. Tegenwoordig is hij voor velen juist het symbool voor vrijheid, verscheidenheid en aantrekkelijke woestheid.

De wolf was nagenoeg uitgeroeid in Zweden. Tegenwoordig zijn ze beschermd en neemt de populatie gestaag toe, tot groot ongenoegen van de jagers en rendierhouders. Er leven nu ongeveer 400 wolven in Zweden en Noorwegen. Het grootste deel daarvan zit wat zuidelijker in Zweden, maar ook in Jämtland worden ze wel gezien.

Nou ja, gezien… De kans om een wolf in het wild te zien is minimaal als je niet weet waar je op moet letten. De beesten zijn heel schuw en zullen dan ook erg hun best doen om juist niet gezien te worden. Met een beetje geluk kan je ze wel horen huilen. Dat geluid heeft een bereik van minstens tien kilometer.

Griezelig? Mwa. Wolven vallen zelden mensen aan. Eigenlijk zijn alleen dieren met hondsdolheid gevaarlijk, maar dat komt in Zweden niet voor.

Spoorzoeken

Als je eenmaal met je wandelschoenen, je verrekijker en je camera het bos in bent getrokken, is het zonde om niet verder te kijken dan je neus lang is. Misschien zie je geen ander wild dan elanden, maar wel sporen! Vildmarksvägen heeft op de website een gidsje met pootafdrukken van wolf, lynx, beer, veelvraat en vos. In het Zweeds, maar met Google Translate kom je daar wel uit.

Bronnen: www.de5stora.com en www.wildernessroad.eu

Deel en inspireer: facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail